Κυριακή, 15 Σεπτεμβρίου 2013 19:23

Τι είναι Εθνοβοτανική;

Γράφτηκε από 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)
Τι είναι η Εθνοβοτανική και γιατί έχει σημασία;

Το πρόθεμα εθνο- (όπως «εθνικός») αναφέρεται στους ανθρώπους, τον πολιτισμό, τις πεποιθήσεις, την αισθητική, τη γλώσσα, τη γνώση και την πρακτική.

Βοτανική είναι η μελέτη των φυτών, από το πιο μικρό χορταράκι ως το ψηλότερο και αρχαιότερο δέντρο. Η Βοτανική μελετά όλα τα άγρια φυτά και τα εξημερωμένα είδη. Εξημερωμένα είναι τα είδη φυτών που εμείς οι άνθρωποι έχουμε επιλέξει με την πάροδο του χρόνου από τα άγρια είδη φυτών, και τα προσαρμόσαμε στις απαιτήσεις μας για την βέλτιστη παραγωγή σε τροφή, ίνες, φάρμακα, πρώτες ύλες και πολλά άλλα. Τα εξημερωμένα είδη είναι τόσο το υποκείμενο όσο και το αντικείμενο της γεωργίας.

Η γνώση της εθνοβοτανικής περιλαμβάνει άγρια και εξημερωμένα είδη, και έχει τις ρίζες της στην παρατήρηση, στη σχέση ανθρώπου - φύσης, στην προαιώνια ανάγκη επιβίωσης και στους παραδοσιακούς τρόπους απόκτησης της γνώσης. Η γνώση αυτή εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου, και ως εκ τούτου συνεχώς προστίθενται σε αυτήν νέες ανακαλύψεις και μέθοδοι αξιοποίησής της.

Η επίδραση των σύγχρονων ανθρώπινων κοινωνιών στις παραδοσιακές καλλιέργειες και στους φυσικούς οικοτόπους έχει προκαλέσει τεράστιες απώλειες των αυτοφυών ειδών, και έχει διαταράξει βαθιά τις κοινότητες φυτών, ζώων και μυκήτων. Εκατοντάδες γενιές παρατηρήσεων και προφορικής παράδοσης εξαφανίζονται και απορροφώνται από τον μαζικό πολιτισμό. Οι άνθρωποι εγκαταλείπουν τις πατρογονικές εστίες τους και αυτό δημιουργεί νέα, τροποποιημένα δεδομένα για τη γνώση της εθνοβοτανικής.

Τι είναι η γνώση της εθνοβοτανικής;

Η γνώση της εθνοβοτανικής θα μπορούσε να παρομοιαστεί με τα νήματα ενός ιστού που μεταφέρει τη γνώση για το πώς η ανθρώπινη ζωή είναι συνυφασμένη με τη φύση. Αυτή η γνώση είναι εμφανής στην κοσμοθεωρία ενός λαού, και αντικατοπτρίζεται στις πεποιθήσεις, τις ιστορίες, τους μύθους, τα τραγούδια, τις μορφές τέχνης, τα τελετουργικά, τις συνταγές και τις πρακτικές του. Η γνώση αυτή εξέθρεψε τους λαούς για χιλιετίες και η τεχνογνωσία τους για την αειφόρο αξιοποίηση των φυσικών πόρων πέρασε διαδοχικά από τους προγόνους μας στις σύγχρονες γενιές.

Ποια εργαλεία χρησιμοποιεί η εθνοβοτανική;

Η Εθνοβοτανική είναι ένας διεπιστημονικός τομέας της μάθησης. Έτσι, τα εργαλεία της εθνοβοτανικής έρευνας είναι πολλά: βοτανική, μυκητολογία, ταξινόμηση φυτών, ανθρωπολογία, εθνογραφία, αρχαιολογία, συγκριτική λαογραφία, θρησκειολογία, ιατρική, χημεία, φαρμακολογία (χρήσεις και επιπτώσεις φυτικών χημικών ουσιών) και πολλά άλλα. Μερικά ψυχοδραστικά είδη και η γνώση τους μας μεταφέρουν βαθιά μέσα στις σφαίρες της τελετουργίας, της μυθολογίας και της κοσμολογίας. Μερικές φορές, εντρυφώντας στην εθνοβοτανική έρευνα, αναδιφούμε στην αρχαία ιστορία, στην αποικιακή κοινωνικοοικονομική ιστορία, ή ακόμη και στις ρίζες των σύγχρονων κοινωνικών κινημάτων. Το πεδίο μελέτης της εθνοβοτανικής είναι η παρατήρηση της σχέσης ανθρώπου-φυτού και αποτυπώνεται σε λαϊκές ιστορίες και σε εικόνες.

Εκτός από την Εθνοβοτανική, υπάρχουν κι άλλοι κλάδοι της επιστημονικής έρευνας, που σχετίζονται με την πολιτιστική γνώση, όπως υποδηλώνει και το πρόθεμα εθνο-:

Εθνοβιολογία είναι η μελέτη των σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων, οι μορφές ζωής που τους περιβάλλουν και οι μεταβολές του περιβάλλοντος στο οποίο ζουν. Η εθνοβοτανική είναι κλάδος της εθνοβιολογίας.

Εθνομυκητολογία είναι η μελέτη της λαϊκής γνώσης των μανιταριών και των άλλων μυκήτων. Η εθνομυκητολογία παλαιότερα υπαγόταν στην εθνοβοτανική, καθώς θεωρούνταν ότι τα μανιτάρια είναι φυτά.

Εθνοεπιστήμη είναι η μελέτη των διαφόρων παραδοσιακών πολιτισμών και της λαϊκής κουλτούρας, η λεγόμενη λαϊκή επιστήμη.

Εθνοϊατρική ή Ιατρική Ανθρωπολογία είναι η μελέτη των παραδοσιακών φαρμάκων, είτε από γραπτές πηγές (όπως στην Αγιουρβέδα ή την Παραδοσιακή Κινεζική Ιατρική), είτε μέσω της προφορικής παράδοσης (όπως της ινδιάνικης, της λατινοαμερικάνικης ή της αφρικάνικης λαϊκής ιατρικής και φυτικής φαρμακολογίας).

Εθνοφαρμακολογία είναι η μελέτη των χρήσεων και των τρόπων δράσης των φυσικών / φυτικών ουσιών, ως διεγερτικά, αναλγητικά ή ψυχοτρόπα φάρμακα.

Εθνομουσικολογία είναι η μελέτη της μουσικής των διαφορετικών πολιτισμών και των μουσικών οργάνων που χρησιμοποιούν, τα οποία συχνά είναι κατασκευασμένα από φυτικές ύλες. Η Εθνομουσικολογία περιλαμβάνει και τη μελέτη του χορού.

Τέλος, η εθνοοικολογία, που έκανε την εμφάνισή της στις αρχές του 21ου αιώνα και κερδίζει συνεχώς έδαφος, αναφέρεται στην κατανόηση και τεκμηρίωση του τρόπου με τον οποίο οι λαοί αντιλαμβάνονται και να διαχειρίζονται τα οικοσυστήματα στα οποία κατοικούν.
Διαβάστηκε 2438 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Κυριακή, 15 Σεπτεμβρίου 2013 19:33
Σοφία Αντωνοπούλου

Διαχειρίστρια του AromaFarm.gr

Ιστότοπος: www.aromafarm.gr E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.