Σάββατο, 12 Οκτωβρίου 2013 14:43

Οι Αφρικανές γυναίκες, το βούτυρο – καριτέ και η παγκοσμιοποίηση

Γράφτηκε από 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(4 ψήφοι)
Πολλές σειρές καλλυντικών λανσάρουν προϊόντα που παράγονται από το αφρικανικό βούτυρο-καριτέ, και χρησιμοποιούνται σαν ενυδατικά δέρματος, καταπραϋντικά χειλιών και κρέμες ματιών. Ο καρπός του βουτύρου-καριτέ προέρχεται από δέντρα που φύονται μόνο στη σαβάνα της Δυτικής Αφρικής. Για αιώνες, οι γυναίκες της Αφρικής μάζευαν τους καρπούς και τους επεξεργάζονταν, μετατρέποντάς τους σε βούτυρο-καριτέ, το οποίο το χρησιμοποιούσαν για να διατηρήσουν το δέρμα τους απαλό, προστατεύοντάς το από το ξηρό κλίμα της στέπας της Σαχέλ. Μόλις πρόσφατα, οι ιδιότητες του καριτέ έγιναν ευρύτερα γνωστές. Πλέον αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα συστατικά των φυσικών προϊόντων που πωλούνται με γνωστές επωνυμίες στην παγκόσμια αγορά. Η αυξανόμενη ζήτηση βουτύρου-καριτέ από τον δυτικό κόσμο είναι ολοφάνερη στη δυτικοαφρικανική χώρα Μπουρκίνα Φάσο, όπου το καριτέ βρίσκεται στην τρίτη θέση των εξαγωγών.



Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις και τα Ηνωμένα Έθνη καταβάλλουν προσπάθειες για να βοηθήσουν τις γυναίκες παραγωγούς της Μπουρκίνα Φάσο να αυξήσουν τις οικονομικές τους απολαβές από το εμπόριο του καριτέ. Αυτές οι προσπάθειες επικεντρώνονται στην ενίσχυση του δικαιώματος πρόσβασης των γυναικών στης καλύτερης ποιότητας καρπούς, με την προϋπόθεση της προστασίας των δέντρων από την υπερεκμετάλλευση. Μπορεί όμως το εμπόριο του βουτύρου-καριτέ να βελτιώσει τη ζωή των γυναικών της ερήμου της Σάχελ;




Η παγκοσμιοποίηση του καριτέ

Η Μπουρκίνα Φάσο είναι μία από τις φτωχότερες χώρες του πλανήτη, και οι περισσότεροι κάτοικοι επιβιώνουν με περίπου ένα δολάριο την ημέρα. Οι οικονομικές ευκαιρίες, ειδικά για τα γυναίκες, είναι ουσιαστικά ανύπαρκτες, καθώς η παραγόμενη τροφή χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την επιβίωση.

Πλέον όμως προσφέρεται μια μοναδική ευκαιρία στις γυναίκες να βελτιώσουν το εισόδημά τους, και κατά συνέπεια τη ζωή τη δική τους και των παιδιών τους. Οι δυνάμεις της παγκόσμιας αγοράς αναμορφώνουν λοιπόν τα πρότυπα ζωής των γυναικών των φτωχών αγροτικών περιοχών.



Παραδοσιακές χρήσεις του βουτύρου-καριτέ

Οι γυναίκες των αγροτικών περιοχών της Δυτικής Αφρικής συλλέγουν και επεξεργάζονται το βούτυρο-καριτέ τουλάχιστον από τα μέσα του 14ου αιώνα. Μουσουλμάνοι μελετητές επισήμαναν τη συμβολή του καριτέ στην τοπική οικονομία, δίνοντας έμφαση στη χρήση του σαν φυσικό ενυδατικό, σαν καλλυντικό σε αλοιφές, στη μαγειρική, σαν φωτιστικό λάδι, και για την παρασκευή σαπουνιών. Η συλλογή και επεξεργασία των καρπών του καριτέ κατέχει κεντρική θέση στα καθήκοντα του νοικοκυριού. Ο καρπός, που περιέχει 50% λίπος, παραμένει μια αναγκαία πηγή τροφής για τις οικογένειες της Μπουρκίνα Φάσο.



Παρασκευή σαπουνιού




Η οικολογία του δέντρου καριτέ

Το καριτέ συναντάται αποκλειστικά στην Αφρικανική Σαχέλ, μια ημι-άνυδρη περιοχή νότια της Σαχάρα. Χρειάζεται περίπου 1000 χιλιοστά ετήσιας βροχόπτωσης και μια μακρά ξηρή περίοδο, για να μπορέσει να παράγει τους καρπούς του.

Σαν κερδοφόρο, μη – ξυλώδες, προϊόν του δάσους, ο καρπός του καριτέ έχει εξάψει το ενδιαφέρον των αγροδασοκαλλιεργητικών και περιβαλλοντικών οργανώσεων, που ασχολούνται με την πιθανή ερημοποίηση και υποβάθμιση της γης της Σαχέλ. Διάφορα προγράμματα εφαρμόζονται στη Μπουρκίνα Φάσο για την προαγωγή της διατηρησιμότητας του δέντρου καριτέ.

Οι καρποί



Το δέντρο




Γυναίκες και παραγωγή καριτέ

Η παραγωγή βουτύρου καριτέ είναι αποκλειστικά μια γυναικεία δραστηριότητα. Η μετατροπή των καρπών σε λάδι και βούτυρο είναι μια μαραθώνια διαδικασία. Η διαδικασία περιλαμβάνει εντατική φυσική επεξεργασία και αξιοσημείωτες ποσότητες νερού και καυσόξυλων κατά τη διάρκεια της περιόδου των βροχών, όταν οι γυναίκες είναι ήδη επιφορτισμένες με τις αγροτικές εργασίες. Η προετοιμασία κρατά αρκετές μέρες και περιλαμβάνει διάφορα στάδια: Μετά τη συλλογή, οι καρποί βράζονται, ξηραίνονται στον ήλιο και ξεφλουδίζονται με το χέρι. Συνθλίβονται, ψήνονται κα κοπανίζονται σε γουδί με το γουδοχέρι.

Η προσθήκη νερού δημιουργεί έναν πολτό, που χρειάζεται ζύμωμα και χτύπημα, εωσότου ένα καραμελόχρωμος αφρός βγει στην επιφάνεια. Ο αφρός μεταφέρεται σε έναν κουβά με νερό, όπου μετά από επαναλαμβανόμενες πλύσεις απομακρύνονται τα ανεπιθύμητα κατάλοιπα. Η διαδικασία πλυσίματος επαναλαμβάνεται όσες φορές χρειάζεται, ώσπου να ασπρίσει σταδιακά ο αφρός, ο οποίος στη συνέχεια βράζεται για πολλές ώρες. Ξαφρίζεται και ενόσω κρυώνει, μετατρέπεται στο λευκό βούτυρο-καριτέ, το τόσο περιζήτητο στις διεθνείς αγορές.

Κατάστημα συνεταιρισμού γυναικών που πουλά προϊόντα καριτέ.



Ζέσταμα των καρπών



Ο πολτός



Πλύσιμο



Τα δοχεία



Ζύμωμα



Καφέ υγρό



Ζήτηση του καριτέ

Στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και την Ιαπωνία, το βούτυρο καριτέ εκτιμάται ιδιαίτερα, λόγω των εξαιρετικών επουλωτικών και ενυδατικών του ιδιοτήτων. Είναι σπουδαίο συστατικό σε κρέμες σώματος, αντιηλιακά, κρέμες μαλλιών, και για τη θεραπεία εγκαυμάτων και μυϊκών πόνων. Το εμπορικό ενδιαφέρον του καριτέ επίσης έγκειται στο ότι χρησιμοποιείται και στη βιομηχανία σοκολάτας σαν υποκατάστατο του βούτυρο-κακάο.

Ισότητα των φύλων και Δίκαιο εμπόριο

Το καριτέ είναι ένα από τα λίγα εμπορεύματα που βρίσκονται κάτω από τον έλεγχο των γυναικών της Αφρικανικής Σαχέλ. Για να ανταποκριθούν στη διεθνή ζήτηση βουτύρου καριτέ, μη κυβερνητικές οργανώσεις οργανώνουν τις γυναίκες της Μπουρκίνα Φάσο σε συνεταιρισμούς, για να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική τους θέση και τις οικονομικές τους απολαβές. Στις φτωχές χώρες του κόσμου, η γυναικεία συμμετοχή στις τοπικές οικονομίες σχετίζεται θετικά με το συνεχώς βελτιούμενο εκπαιδευτικό επίπεδο και το κοινωνικό στάτους, μειώνει τον δείκτη γεννητικότητας, αυξάνει το προσδόκιμο ζωής και συμβάλλει στη γενικότερη οικονομική ανάπτυξη.


Διαβάστηκε 4686 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 12 Οκτωβρίου 2013 21:27
Σοφία Αντωνοπούλου

Διαχειρίστρια του AromaFarm.gr

Ιστότοπος: www.aromafarm.gr E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.